Natascha Frissen durfde tot voor kort niet uit te komen voor haar Joodse afkomst. De recente zoektocht naar familieleden heeft haar schaamte omgezet in trots en ze wil hiermee een voorbeeld zijn voor anderen.


Natascha Frissen (40) is van Joodse afkomst. Haar oma was Joods en heeft de Tweede Wereldoorlog overleefd. In 2003 is haar oma overleden, maar ze is haar hele leven in de veronderstelling geweest dat de hele familie door de Duitsers was uitgemoord.

Voor Natascha en haar moeder zijn deze omstandigheden bepalend geweest voor hoe ze in het leven stonden. “Mijn oma was getraumatiseerd door de oorlog. Ze droeg haar angst over op mijn moeder en mij. Dat we Joods waren, moesten we vooral verbergen. Alleen de mensen die heel dichtbij mij stonden, wisten van mijn achtergrond. Voor de buitenwereld hield ik dit geheim.”

‘Wij zijn gewend
onze familie altijd
om ons heen te hebben.’

Deze geheimhouding ging ver, zo vertelt Natascha. “Mijn oma belandde op een gegeven moment in het ziekenhuis, waar ze naast een Joodse vrouw op de kamer kwam te liggen. Nadat ik op bezoek was geweest, had die vrouw tegen mijn oma gezegd: “dat was een Joods meisje”. Mijn oma ontkende resoluut: “nee hoor, dat is ze niet!”.

Natascha is door deze houding sterk beïnvloed. “Mijn oma haatte alles wat Duits was. Ze ging nooit Duitsland in en Duitse zenders werden snel voorbij gezapt. Er werd mij ook verteld dat ik het niet moest proberen met een Duitse jongen thuis te komen.”

“Zeker als kind en puber had ik veel woede in mij. Ik zal een jaar of 12 zijn geweest toen op school een jongetje een hakenkruis op het bord tekende. Ik heb hem aan zijn haren gepakt en met zijn hoofd tegen het schoolbord gesmeten.”

‘Nu ik ouder ben, zie ik dat de manier waarop ik naar Duitsers keek ook discriminerend was.’

Het zijn zaken waar Natascha met enige schaamte op terugkijkt. “Nu ik ouder ben en meer heb meegemaakt, zie ik dat de manier waarop ik naar Duitsers keek eigenlijk ook discriminerend is. De generatie van nu kan er ook niets aan doen wat er in het verleden is gebeurd.”

Dat Natascha inmiddels haar afkomst niet meer verloochent, heeft te maken met het feit dat ze dankzij een intensieve zoektocht verschillende familieleden heeft teruggevonden. Mensen van wie ze altijd dacht dat ze er niet meer waren. In mei 2016 is in Centre Céramique in Maastricht een tentoonstelling georganiseerd rond de personen voor wie zogeheten struikelsteentjes zijn geplaatst. Deze steentjes worden in de stad geplaatst voor het huis van slachtoffers en verzetsstrijders tijdens de Tweede Wereldoorlog. Samen met een vrijwillige onderzoekster naar nabestaanden is Natascha een zoektocht begonnen en heeft ze twintig familieleden teruggevonden.

“Het is ongelooflijk wat dit voor mijn moeder en mij teweeg heeft gebracht. Ik ben zo blij dat ik me over mijn angst heen heb gezet. Ik was het zat om het geheim met me mee te dragen. Het proces van de zoektocht en het vinden van familie heeft ervoor gezorgd dat ik nu zelfs trots ben op mijn Joods-zijn. Het enige dat ik jammer vind, is dat ik het niet eerder heb gedurfd. Anders had ik ook mijn oma haar familie terug kunnen geven.”

Natascha komt met haar verhaal in verschillende Limburgse media. “Ik vond dat ik het moest vertellen. Niet omdat ik nu zo nodig van de daken wil schreeuwen dat ik Joods ben, maar wel omdat ik mensen bewust wil maken van het feit dat je je niet hoeft te schamen voor je afkomst. En dat je vooral niet bang moet zijn om ervoor uit te komen.”

Dat waar ze zelf zo vreesde, negatieve en zelfs bedreigende reacties van anderen, blijkt in de praktijk niet aan de orde. “Iedereen weet het nu en ik krijg alleen maar positieve opmerkingen. Mensen zijn heel geïnteresseerd en ook op het werk merk ik dat collega’s juist graag meer willen weten over de geschiedenis van mijn familie.”

Natascha heeft een zoontje van acht. Ze vindt het belangrijk dat hij zich bekommert om kinderen die gepest worden of tot een minderheid behoren. “Ik wil hem opvoeden zonder de angst die ikzelf altijd heb gekend. En hij mag rustig met een Duitse thuiskomen later”.

Lees meer ervaringen